شود وهم از آب دلو ومو تور وپمپ استفاده كند ، چنانچه طورى باشد كه عرفا بگويند با دلو وموتور مثلا آبيارى شده نه باران ، زكات آن بيست يك است ( 20 / 1 ) واگر عرفا بگويند با آب باران مثلا آبيارى شده نه دلو ، زكات آن ده يك ( 10 / 1 ) است . مسأله 1944 - اگر شك كند كه آبيارى با آب باران شده يا آبيارى به دلو ومو تور وپمپ ، بيست يك ( 20 / 1 ) بر أو واجب مىشود واحتياط مستحب آن است كه ده يك ( 10 / 1 ) بدهد . مسأله 1945 - اگر گندم وجو وخرما وانگور با آب باران يا نهر مشروب شود وبه آب دلو ومو تور وپمپ محتاج نباشد ولى با آب دلو وموتور هم آبيارى شود ليكن آب دلو وموتور تأثيرى در زياد شدن محصول نداشته باشد زكات آن ده يك ( 10 / 1 ) است ، واگر با دلو وموتور آبيارى شود وبه آب نهر يا باران محتاج نباشد ولى با آب نهر يا باران هم مشروب شود ليكن در زياد شدن محصول تأثيرى نگذارد ، زكات آن بيست يك است ( 20 / 1 ) . مسأله 1946 - اگر زراعتى را با دلو ويا موتور وپمپ آبيارى كنند ودر زمينى كه پهلوى آن است زراعتى كنند كه از رطوبت آن زمين استفاده نمايد ومحتاج به آبيارى نشود ، زكات زراعتى كه با دلو آبيارى شده بيست يك ( 20 / 1 ) وزكات زراعتى كه پهلوى آن است ، ده يك ( 10 / 1 ) مىباشد . مسأله 1947 - مخارجى را كه براي گندم وجو وخرما وانگور كرده است حتى مقدارى از قيمت أسباب ولباس را كه بوسيلة زراعت كم شده ، مىتواند از حاصل كسر كند ، وچنانچه پيش از كم كردن اينها به 288 من و 45 مثقال كم برسد ، بنابر احتياط واجب بايد زكات باقيمانده آن را بدهد . مسأله 1948 - قيمت بذرى كه زكات به آن تعلق نگرفته يا زكاتش را پرداخته است مىتواند جزء مخارج زراعت حساب نمايد ، ولى بايد قيمت زمان كاشت